در نشست واکاوی ناآرامیهای اجتماعی در ایران مطرح شد؛
ضیا هاشمی: روایت رسمی اگر از واقعیت اجتماعی فاصله بگیرد، میدان را از دست میدهد
به گفته معاون فرهنگی معاون اول رئیسجمهوری، در عصر شبکههای اجتماعی رسانه تنها ابزار اطلاعرسانی نیست بلکه میدان شکلگیری معنا است. اگر روایت رسمی از واقعیت اجتماعی فاصله بگیرد، روایتهای جایگزین میدان را پر میکنند.
ایران آنلاین: همایش علمی و تخصصی «واکاوی ناآرامیهای اجتماعی در ایران؛ پیوستگی عوامل بیرونی و زمینه های درونی» با موضوع ارائه راهبردها و راهکارها با رویکردهای جامعه شناختی، اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و رسانهای روز دوشنبه بیستوهفتم بهمنماه با حضور «سیدضیاء هاشمی» عضو هیات علمی دانشگاه تهران و معاون فرهنگی و اجتماعی معاون اول رئیسجمهور و «روح الله اسلامی» پژوهشگر مسائل اجتماعی و مدرس دانشگاه در محل نهاد رهبری دانشگاه تهران برگزار شد.
در سطح سیاسی، مهمترین مساله بازسازی اعتماد است
به گفته هاشمی، ناآرامیهای اجتماعی در ایران را نمیتوان صرفاً به تحریکات بیرونی یا صرفاً به کاستیهای داخلی فروکاست. واقعیت آن است که شبکهای از عوامل اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و رسانهای در سطح ملی با متغیرهای منطقهای و جهانی درهمتنیده شدهاند. تحلیل علمی ایجاب میکند که این پدیده را در چارچوب تعامل ساختار و کنش بررسی کنیم؛ جایی که زمینههای داخلی بستر اثرگذاری عوامل بیرونی را فراهم میکنند.
وی با اشاره به اقتضائات خاص جامعه ایران بیان داشت: جامعه ایران از دیرباز جامعهای متکثر، آیینی، قومی و فرهنگی بوده است. از دورههای تاریخی مختلف تا امروز، ایران همواره ظرفیت همزیستی سلایق گوناگون را داشته، اما این همزیستی نیازمند مدیریت هوشمندانه و عادلانه بوده است.
هاشمی تصریح کرد: امروز نیز جامعه ایران یک جامعه خاص با ترکیبی از سنت و مدرنیته، دینداری و سبکهای زندگی متنوع است؛ نسخههای وارداتی بدون توجه به این اقتضائات راهگشا نخواهند بود.
این استاد دانشگاه افزود: در بسیاری از ناآرامیها، مساله صرفاً فقر مطلق نیست بلکه احساس تبعیض و بیعدالتی نقش کلیدی دارد. شکاف درآمدی، نااطمینانی شغلی و تورم مزمن میتواند سرمایه اجتماعی را تضعیف کند. راهبرد اقتصادی باید بر کاهش نابرابری، شفافیت، حمایت هدفمند از اقشار آسیبپذیر و ایجاد فرصتهای برابر متمرکز باشد تا کارکرد انطباق در نظام اجتماعی تقویت شود.
دکتر هاشمی در مورد ضرورت بازسازی اعتماد عمومی در جامعه گفت: در سطح سیاسی، مهمترین مساله بازسازی اعتماد است. اعتماد عمومی زمانی تقویت میشود که سازوکارهای مشارکت، پاسخگویی و شفافیت فعال باشند. گسترش گفتوگوی ملی و تقویت نهادهای میانجی میتواند از انباشت نارضایتی جلوگیری کند.
ناآرامیهای اجتماعی نشانهای از تغییرات عمیق در ساختار جامعهاند
هاشمی در ادامه خاطر نشان کرد: جامعه مدرن با تنوع سبکهای زندگی و سلایق فرهنگی شناخته میشود. جوانان امروز در معرض جریانهای جهانی فرهنگ قرار دارند. رویکرد سلبی و تقابلی معمولاً شکاف نسلی را تعمیق میکند. راهبرد فرهنگی باید مبتنی بر گفتوگو، اقناع، و پذیرش تنوع در چارچوب هویت ملی باشد تا کارکرد حفظ الگوهای فرهنگی با انعطافپذیری همراه شود.
وی با اشاره به نقش رسانهها در مدیریت میدان روایت گفت: یکی از حوزهها در تقابل با دشمن نقش رسانهای است باید این موضوع مورد توجه جدی قرار گیرد.
وی افزود: در عصر شبکههای اجتماعی، رسانه تنها ابزار اطلاعرسانی نیست، بلکه میدان شکلگیری معناست. اگر روایت رسمی از واقعیت اجتماعی فاصله بگیرد، روایتهای جایگزین میدان را پر میکنند. راهبرد رسانهای باید بر شفافیت، سرعت، صداقت و حضور فعال در فضای دیجیتال استوار باشد تا از شکاف ادراکی میان دولت و جامعه کاسته شود.
دکتر هاشمی تصریح کرد: همه کشتهشدگان فرزندان ایران هستند و همه ما داغدار این حوادث هستیم و برای این عزیزان مراسم چهلم برگزار می کنیم.
این مدرس دانشگاه با اشاره به نقش دانشگاه در این حوادث گفت: همه ما در مقابل این حوادث مسئولیت داریم و دانشگاهها میتوانند با پژوهشهای میدانی، افکارسنجیهای دقیق و تحلیلهای چندرشتهای، به سیاستگذار در فهم ریشههای نارضایتی کمک کنند.
وی با بیان اینکه دانشگاه باید به آسیبشناسی این موضوعات بپردازد گفت: تقویت پیوند میان دانشگاه و نظام تصمیمگیری، امکان تبدیل دادههای علمی به سیاستهای پیشگیرانه را فراهم میکند. این امر به انسجام نظام اجتماعی کمک خواهد کرد.
معاون فرهنگی معاون اول رییس جمهور با بیان اینکه تقویت سرمایه اجتماعی از ضروریات جامعه است گفت: جامعه ایران از سرمایههای عظیم دینی، فرهنگی و تاریخی برخوردار است. مسئله اصلی، نحوه پیوند دادن این سرمایهها با مطالبات نسل جدید است. باید سازوکارهایی طراحی شود که تنوعهای قومی، فرهنگی و فکری نه در تعارض، بلکه در همافزایی قرار گیرند.
وی در پایان با اشاره به گذار از مدیریت بحران به مدیریت تنوع بیان داشت: ناآرامیهای اجتماعی نشانهای از تغییرات عمیق در ساختار جامعهاند. پاسخ پایدار نه در برخورد مقطعی، بلکه در مدیریت فعال تنوع نهفته است. باید بپذیریم که جامعه ایران امروز متنوع تر از گذشته است، اما این تنوع میتواند منبع قدرت ملی باشد؛ مشروط بر آنکه سیاستگذاریها مبتنی بر عدالت، گفتوگو، عقلانیت و شناخت علمی از اقتضائات جامعه ایرانی باشد.
هاشمی تصریح کرد: باید زمینه ای فراهم شود که همه گروهها بتوانند نقش آفرینی کنند و این مهم همان آرمان مردم سالاری دینی است و اگر فساد سیاسی و اجتماعی وجود دارد باید همگان بتوانند نظارت کنند.
این تحلیل که برای بهبود معیشت باید دین را حذف کرد کوتهبینانه است
اسلامی به عنوان دومین سخنران در پنل ایران تمدنی و فراخوانی تصویر آینده انقلاب اسلامی با بیان اینکه اعتراضات دی ماه سال جاری زمینه های درونی و بیرونی داشته است،گفت: برخی کارشناسان با طرح موضوع پایان امید و آغاز آشوب معتقدند که جوانان دچار نوعی نا امیدی شدند اما باید این موضوع بررسی شود که آیا حاکمیت طرحی برای آینده دارد یا خیر. با بررسی سند چشم انداز 1404 مشخص است که توجه به آینده و برنامه ریزی برای رسیدن به اهداف خاص مورد نظر حاکمیت بوده است.
این استاد دانشگاه با طرح این سوال که آیا انقلاب اسلامی برای آینده ایران برنامه داشت؟ تصریح کرد: استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی دو آرمان و ارزش مبتنی بر فلسفه اجتماعی جدید است که جمهوری اسلامی برای تحقق این آرمان ها گام های اساسی برداشته است.
وی با اشاره به ناآرامی های اخیر با بیان اینکه حوادث اخیر حاصل عدم امید به آینده نیست گفت: جمهوری اسلامی نشان داد که میتوان با پیوند دین و دنیا خوب زیست هم دین و هم دنیا را حفظ کرد اما برخی بر این باورند که برای بهبود معیشت باید دین را حذف کرد که این تحلیل کوته بینانه است.
انتهای پیام/